تبلیغات
انقلاب اسلامی و بیداری اسلامی - شبهه/ولایت فقیه یا نظارت فقیه
 ابزارهای زیبا سازی برای سایت و وبلاگ

مرتبه
تاریخ : دوشنبه 12 دی 1390
پرسش:
ولایت فقیه یا نظارت فقیه، كدام یك صحیح است ؟
پاسخ:
خلاصه استدلا لهای مدافعان نظریه« نظارت فقیه »به شرح زیر است: 
یكم منظور از« ولایت »در نظریه ولایت فقیه،  ولایت فقهی است و در فقه اصل بر « عدم ولایت »است و از آنجاكه دلیل معتبری در حوزه زعامت فقیه بر جامعه اقامه نشده است؛ لذا محدوده ولایت فقیه، محدود به امورحسبیه است. اما كدیور، محسن، راه نو، ش 14 ، ص 16 .از آنجا كه دین نسبت به امور اجتماعی بی تفاوت نیست،به ناچار راه جریان و حفظ دین در پیكره جامعه، نظارت فقیه و یا نظارت عامه فقیهان بر امور است.
دوم. مضر نبودن نظریه نظارت فقیه به دینی بودن حكومت، دلیل دیگر آنان است. ایشان بر این عقیده اند كه حكومت نباید جدای از دین (سكولار) باشد و این را می پذیرند كه حكومت باید به نوعی دینی گردد؛ اما دینی شدن حكومت تنها به حاكمیت و ولایت فقیه بر جامعه نیست و از طریق نظارت نیز م یتوان حكومت را« دینی »حفظ كرد. برای اثبات این مدعا به بیان دو نكته می پردازند:
1. شیوه حكومت دینی، منحصر به نظریه ولایت فقیه نیست؛ بلكه در صورت پذیرش نظارت فقیه و یا وكالت فقیه -چه وكالت را عقد جایز بدانیم یا معاهده اجتماعی لازم مشروعیت حكومت حفظ شده و حكومت دینی می گردد. ازاین رو دلیلی ندارد كه خود را محدود به نظریه ولایت فقیه كنیم.همان، ش 11 ، ص 14
2. ضمانت اجرای نظارت فقیه خود مردم هستند. از آنجا كه فرض بر این است كه مردم دیندار هستند، فقیه بانظارت خود در صورت مشاهده خلاف شرع در قوانین و تصمیمات، آن را به مسؤولان مربوط اطلاع می دهدو درصورت عدم توجه آنان، آن را به اطلاع عموم می رساند و از آنجا كه مردم دیندار هستند، به ندای فقیه ناظر، لبیك گفته و علیه خلاف واقع شده، خواهند شورید و به این ترتیب مانع تحقق خلاف شرع در جامعه اسلامی خواهند. شد.همان، ص 15
سوم. دلیل سوم تمسکبه بعضی از جملات امام(ره) است كه اشاره به نحوه حضور روحانیون و حتی خودایشان در صحنه سیاسی كشور دارد. بر اساس این سخنان، نتیجه می گیرند كه هر چند امام در اواخر عمر خودنظریه« ولایت مطلقه فقیه »،را مطرح و -ظاهراً از نظریه نظارت عدول كردند؛ ولی علت این عدول ضعف مبانی آن  نبوده است؛ بلكه آماده نبودن شرایط زمانی و مكانی برای اجرای آن بوده است.كیان، ش 41 ، ص 21 ؛ راه نو، ش
. 11 ، ص
برای دریافت جواب شبهه به ادامه مطلب بروید

نقد نظریه نظارت فقیه
در خصوص نقد این نظریه به بررسی سه محور بیان شده م یپردازیم:
نقد دلیل یكم. تمسك به اصل عدم ولایت فقهی، برای رد« نظریه ولایت فقیه » به شدت مورد تردیداست.
اصلِ عدم ولایتی كه در فقه مطرح است نافی ولایت منهای اذن شارع است؛ در حالی كه ادله كافی شرعی درمأذون بودن فقیه بر تصدی و ولایت بر امور امت اسلامی وجود دارد و در این مسأله هیچ تردیدی نیست.
نقد دلیل دوم. مدعای دوم این بود كه دادن نقش نظارتی به ولایت فقیه، مضرّ به دینی بودن حكومت نیست؛در حالی كه حكومت دینی بدون تحقق ولایت دینی، تحقق یافتنی و استمرار بخشیدنی نیست زیرا:
الف. حكومت دینی؛ یعنی، حكومتی كه« دین »ولایت و سرپرستی آن را بر عهده دارد. بالطبع اعمال ولایت دینی بر جامعه، تنها از طریق حاكم دین شناس صورت می گیرد.
ب. مراقبت و نظارت بر عدم مخالفت با احكام شرعی، بدون ضمانت اجرا برای دینی شدن و دینی باقی ماندن حكومت كافی نیست و به محو حكومت دینی خواهد انجامید.
ج. این گمان كه اعلام به مردم و عكس العمل مناسب آنان، ضامن اجرای فقیه ناظر است، ناشی از نشناختن جامعه و نشناختن ولایت بر جامعه و نقش نوین حكوم تها در جوامع امروزی است. كسی كه به امور یاد شده واقف باشد، متوجه می گردد كه حكومت ها چگونه با بسترسازی، گرایش ها، افكار ورفتار مردم را به سمت و سوی خاصی سوق می دهند. البته این سخن به معنای حذف قدرت اختیار مردم در جوامع نیست؛ لكن به معنای تأثیرشایان توجه بسترهای اجتماعی در شك لگیری رفتار عمومی و رفتار فردی است.
بر این اساس در صورتی كه ولایت برجامعه دینی، بر عهده دین وولی فقیه نباشد، دو فرض متصور است:
1. كارگزاران ورهبران تحت نظرولی فقیه ودین شناس عمل می كنند وعقل و علم خود را در تبعیت ازاو به
كار می گیرند كه نتیجه حاصل است؛ یعنی،این درواقع همان ولایت است كه بانام نظارت اعمال می شود.
2. آنان خود بر اساس معیارهای « عقل خود بنیاد و سكولار » تصمیم گیری می كنند و كاری به دین ندارند. در این صورت هیچ ضمانتی برای دینی ماندن حكومت وجود نخواهد داشت.
نقد دلیل سوم. اینكه وانمود كرده اند حضرت امام نیز ولایت فقیه را به عنوان شیو های موقّت و اضطراری مطرح كرده، از چند سو مخدوش است:
الف. دفاع از ولایت فقیه، به معنای این نیست كه روحانیت باید تمامی یا اكثر مناصب سیاسی كشور را اشغال كند.
ب. عملكرد حضرت امام(ره)، از بدو شكل گیری انقلاب اسلامی تا زمان رحلت ایشان، گواه مسلمی بر این معنااست كه ایشان هیچ گاه از نقش هدایت و سرپرستی جامعه دست برنداشت.
امام هیچ گاه به عنوان یك ناظر عالی در صحنه مبارزه با شاه و در صحنه انقلاب و بعد از پیروزی عمل نكرد؛بلكه به عنوان یك ولی اجتماعی، جامعه را به سمتی كه می باید برود، هدایت نمود و در مواضع مختلف اجتماعی،دستورالعمل های لازم را صادر كرد. مردم را به تظاهرات علیه شاه در زمان های مختلف فراخواند و آنان را برای دفاع از مرزهای كشور اسلامی بسیج كرد. دستورالعمل های مشخص و راه گشایی را به مسؤولان اجرایی كشور درمقاطع مختلف ابلاغ فرمود.
در واقع پرونده درخشان زعامت امام خمینی(ره)، سرشار از دخالت های بجا و تعیین كننده در صحنه های
مختلف اجتماعی است و ایجاد حادثه های اجتماعی و حل بحرا نها و تضعیف و تحقیر جبهه باطل -جز از طریق اعمال ولایت و ایجاد حادثه های اجتماعی امكان پذیر نبود.
ج. سخنان متقن و روشن حضرت امام درباره اهمیت ولایت فقیه از یك سو و اهمیت حكومت اسلامی از سوی دیگر، گواه بر این معنا است كه ایشان اندیشه ولایت فقیه را نه به عنوان یك اندیشه موقت و از روی اضطرار، كه به عنوان یك نظام سیاسی و متقن و نوین بر مبنای تفكر اسلامی مطرح كرد:
« اگر چنانچه فقیه در كار نباشد؛ ولایت فقیه در كار نباشد؛ طاغوت است. یا خدا است یا طاغوت »صحیفه نور، . ج 9، ص 253
«باید عرض كنم حكومت -كه شعب های از ولایت مطلقه رسول اللّه(ص) است یكی از احكام اولیه اسلام و مقدم بر تمام احكام فرعیه حتی نماز و روزه و حج است» .همان، ج 20 ، ص 170
«ولایت فقیه یك چیزی نیست كه مجلس خبرگان ایجاد كرده باشد ولایت فقیه یك چیزی است كه خدای - تبارك و تعالی درست كرده استهمان ولایت رسول اللّه است ». همان، ج 6، ص 95 . ؛
د. جملاتی كه بدان تمسك شده، مربوط به عدم لزوم تصدی ظاهری روحانیت در پار های از مسؤولیتهای
اجرایی است و ربطی به ولایت فقیه ندارد.
ه. مباحث ولایت فقیه امام خمینی(ره) پیش از انقلاب طرح گردیده و چاپ شده است. از آن جمله می توان مباحث درس خارج ایشان در حوزه علمیه نجف اشرف كه در كتاب البیع، منتشر شده و نیز كتاب ولایت فقیه ایشان را نام برد. بنابراین تحریفی آشكار ودر نهایت خو شبینی، ناآگاهی نسبت به اندیشه و عملكرد حضرت امام(ره) است كه این میراث گرا نبهای ایشان، به عنوان یك امر موقت و اضطراری تبلیغ شود.

برچسب ها: امام خمینی




طبقه بندی: مطلب ومقاله،  انقلاب اسلامی، 
برچسب ها: ولایت فقیه،
ارسال توسط حمید
آرشیو مطالب
نظر سنجی
به نظر شما کدام عامل سبب دوام و انسجام بیشتر نظام جمهوری اسلامی ایران شده است؟





پیوند های روزانه
سخنان دکتر شریعتی
یادگار انقلاب
کارنامه دفاع مقدس
وصیتنامه ی شهدا
دانشنامه عاشورا
دانشنامه ی مهدویت
تدبر در قرآن
دانشنامه سوره ها

ابزار وبمستر

عکس

دانلود

خرید vpn

قالب وبلاگ